.RU

Сабақ мақсаты: Білімділік

Дата08.09.2017өлшемі78.99 Kb.
Сабақ тақырыбы: Изопроцестер. Изотермалық процесс. Изобаралық және изохоралық процестер
Сабақ мақсаты:

Білімділік:

  • Үш параметрдің (Р, V, Т) біреуі тұрақты болып, қалған екі параметрінің арасындағы байланысты анықтайтын заңдарды тұжырымдау. Изопроцестер туралы мағлұмат беру;



Дамытушылық:

  • Изопроцестердің өзара байланысын түсіне білуге, формулаларды қолдана отырып есеп шығара білуге үйрету, ойлау қабілетін дамыту;



Тәрбиелік:

  • Пәнаралық байланысты арттыра отырып, теориялық білімін практика жүзінде қолдана білуге, өз бетінше ізденуге, зерттеуге тәрбиелеу.


Сабақтың түрі: аралас

Сабақтың типі: жаңа білімді қалыптастыру сабағы

Сабақтың әдісі: сөздік, көрнекілік, практикалық

Көрнекіліктер: интерактивті тақта, презентация

Пән аралық байланыс: математика

Сабақ жоспары:

  1. Ұйымдастыру кезеңі – 2 мин;

  2. Оқушылардың білімін айқындау – 15 мин;

  3. Жаңа білімді қалыптастыру – 30 мин;

  4. Жаңа білімді бекіту – 20 мин;

  5. Қорытындылау – 10 мин;

  6. Үйге тапсырма беру – 3 мин.


Сабақ барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі

  • оқушылармен сәлемдесу;

  • оқушыларды түгелдеу;

  • оқушыларды бүгінгі сабақ барысымен таныстыру.


ІІ. Оқушылардың білімін айқындау

А) Кестені толтырып келу

Температура

1. Сөздің шығу тегі

Латын сөзі қоспа, араластыру

2. Сипатталатын қасиеті


Макроскопиялық жүйенің термодинамикалық тепе – теңдік күйі

3. Температура нені анықтайды


Жүйе күйінің нөлдік деп аталатын күйден ауытқу дәрежесін; дене молекулаларының ілгерілемелі қозғалысының орташа кинетикалық энергиясын

4. Шаманың анықтамасы


Температура – термодинамикалық жүйенің жылулық тепе – теңдік күйін сипаттайтын және термометр арқылы кельвиндермен өлшенетін физикалық шама

5. Белгіленуі



6. Бірліктері

Кельвин

7. Өлшеу әдісі

Тікелей

8. Өлшеуіш аспап

Термометр

9. Дербес жағдайлар


Балқу температурасы, қайнау температурасы, кризистік температура

10. Басқа шамалармен байланысы


Дененің ішкі энергиясымен

қысыммен



11. Шаманы өлшеу интервалы



12. Қолданылу шегі


Тек бөлшектердің аса көп санынан тұратын жүйелер үшін ғана


Б) Тапқырыпқа байланысты құрған жоспарларын және сұрақтарын тексеру.
В) Пысықтау сұрақтары:

  1. Ауа ағыны күшейгенде май шам неге сөнеді? (Салқын ауаның ағыны май шамның пілтесінен жалынды ығыстырып, стеарин буының температурасын стеарин мен оттектің қосылатын температурасынан да төмен температураға төмендетеді)

  2. Сумен толтырылған қағаз стақанды отқа салса, ол жана ма? (Жанбайды. Өйткені қағаздың температурасы су құйылып тұрғанда тан (атмосфералық қысым қалыпты болған жағдайда) артық бола алмайды. Демек, ол қағаз тұтататын температурадан төмен)

  3. Мұз қандай жағдайда жылытқыш болуы мүмкін? (Басқа дененің температурасы мұздың температурасынан төмен болғанда, мұз жылытқыш бола алады)

  4. Екі термометрдің шарлары бірдей және олардың бірінде су, екіншісінде сынап бар. Температуралары бірдей жағдайда сынапты термометр су термометріне қарағанда екі есе тез суына бастайды. Оның себебі неде? (Сумен салыстырғанда сынаптың меншікті жылусыйымдылығы аз да, ал жылуөткізгіштігі үлкен)

  5. Медицина термометрлерінде спирт пен эфирді қолданбай, неге сынапты қолданады? (Сынаптың жылуөткізгіштігі көп, ал меншікті жылусыйымдылығының аз болуы эфирмен, содан кейін спиртпен салыстырғанда науқас адамның температурасын аз уақытта өлшеуге мүмкіндік береді)

  6. Сынапты немесе спиртті термометрлердің қайсысы сезімтал? (Спиртті. Өйткені спирттің көлемдік ұлғаю коэффициенті сынапқа қарағанда үлкен)

  7. Термометр түтігінің диаметрі тұрақты болуы қажетті ме? (Сызықтық шкала болғандықтан қажет)

  8. Реомюр мен Цельсий термометрлері қандай температурада бірдей градусты көрсетеді? (Мұздың еру температурасы мен қалыпты атмосфералық қысымда бірдей температураны көрсетеді)


ІІІ. Жаңа білімді қалыптастыру

Мына ретпен түсіндіріледі:



  • Изопроцестер. Изотермалық процесс (слайд);

  • Изобаралық және изохоралық процестер (слайд).


Изопроцестер деп газ массасы мен осы үш параметрдің бірі тұрақты болғандағы басқа екі параметр өзгеретін процесс.
1) Изотермалық процесс

Тұрақты температурада термодинамикалық жүйе күйінің өзгеру процесі

изотермалық процесс деп аталады.

Изотермалық процесті тәжірибе жүзінде алғаш рет ағылшын ғалымы Р. Бойль зерттеп, газ заңын ашты. Кейінірек басқа газдармен, осыған ұқсас тәжірибені Бойльдан тәуелсіз, француз ғалымы Э.Мариотт жасады және ол да осындай қорытындыға келді. Сондықтан олар тағайындаған заң Бойль – Мариотт заңы деп аталып, былай оқылады: тұрақты температура кезінде берілген массадағы газ қысымы оның көлеміне кері пропорционал өзгереді, яғни мысалы, егер көлем кезінде газ қысымы , ал осы газдың көлем кезіндегі қысымы , онда



яғни

Тұрақты температура кезінде газ қысымының көлемге тәуелді өзгеру процесін график түрде изотерма деп аталатын қисық көмегімен кескіндейді:




2) Изобаралық процесс

Тұрақты қысымда термодинамикалық жүйе күйінің өзгеру процесін изобаралық процесс деп аталады.

Тұрақты қысым кезінде және масса өзгермегенде газ көлемінің температураға тәуелділігін өрнектейтін газ заңын тәжірибе жүзінде Бойль – Мариотт заңы ашылғаннан кейін 150 жыл өткенде, яғни 1802 ж. француз физигі Ж. Гей – Люссак тағайындаған болатын.

Тұрақты қысым кезінде берілген массадағы газ көлемі температурамен сызықтық байланыста өзгереді:

Кельвин қолдана отырып, Гей – Люссак заңын басқа түрде жазуға болады. формуладағы жақша ішіндегі өрнекті түрлендірейік:




абсолют температура, ал болғандықтан,

Сонымен, тұрақты қысымда газдың берілген массасының көлемі абсолют температураға тура пропорционал болады.

Бұдан, тұрақты қысымдағы және тұрақты массадағы әр түрлі күйдегі газ көлемдерінің қатынасы сол күйлердегі абсолют температуралардың қатынасына тең екені шығады, яғни

Тұрақты қысыммен берілген тұрақты массадағы газ көлемінің температураға сызықтық тәуелділігін өрнектейтін график:



3) Изохоралық процесс

Көлем тұрақты болғанда, температураның өзгеруінен туындайтын газ қысымының өзгеру процесін изохоралық деп аталады.

Көлем тұрақты болған кезде газ қысымының температураға тәуелділігін тәжірибе жүзінде алғаш рет 1787 ж. француз физигі Ж. Шарль тағайындады.

Көлем тұрақты болғанда, газдың берілген массасының қысымы температураға қатысты сызықты өзгереді.

Шарль заңының математикалық өрнегі мынадай:



Шарль заңын мына түрде өрнектеуге болады:



Көлем тұрақты болғанда, газдың берілген массадағы қысымы абсолют температураға тура пропорционал:



Қысымның температураға тәуелділігі график түрінде түзу сызықпен кескінделеді:




ІV. Жаңа білімді бекіту

Есептер шығару

  1. Егер сутектің массасы болса, көлемі баллондағы температурасы сутектің қысымы қандай болады?

  2. Газдың қысым және температура кезінде көлемі Газ массасының атмосфералық қысым мен температура кезіндегі көлемі қандай?

  3. Сығылған газбен толтырылған баллонның жарылуы өте қауіпті. Ал үлкен қысымдағы су құбыры жарылса онша қауіпті емес. Неліктен?

  4. Суға іші қуыс екі цилиндр батырылған. Екі цилиндрдің де ішкі көлемі және салмақтары бірдей. Бір цилиндр мұқият жабылған, ал екіншісінің түбіне тесік жасалған. Цилиндрдің қайсысын батыру үшін аз күш жұмсалады?

  5. Кейде газы бар су толтырылған шөлмектерді жылы жерге қойса, тығындары неге ұшып кетеді?

  6. Суреттегі диаграммаларда қандай үш процесс көрсетілген?


V. Қорытындылау.

Тұрақты температура кезінде өтетін процесс изотермалық (грек. бірдей және жылу), ал тұрақты қысым кезінде өтетін процесс – изобаралық (грек. бірдей және ауырлық салмақ) деп аталады. Егер көлем тұрақты болса, онда процесс изохоралық деп аталады (грек. бірдей және көлем). Барлық газ заңдары Менделеев – Клапейрон теңдеуінен жеңіл алынады.



VІ.Үйге тапсырма беру

А) Тақырыпқа жоспар құру және сұрақтар дайындау.

Б) Кестені толтыр




Тезистер

Бойль – Мариотт заңы

Гей – Люссак заңы

Шарль заңы

1. Заңды кім, қашан ашты?









2. Занның математикалық өрнегі










3. Орындалу шарттары










4. Процесс графигі










5. Процесс атауы











Достарыңызбен бөлісу:

s-19-po-23-aprelya-2010-g-v-g-gannover-germaniya-proshla-62ayagannoverskaya-promishlennaya-yarmarka.html
s-1984-goda-u-nas-v-strane-1-sentyabrya-otmechaetsya-den-znanij-osnovnaya-vospitatelnaya-zadacha-etogo-prazdnika-ukrepit-u-uchashihsya-polozhitelnoe-otnoshenie-k-sv.html
s-20-po-22-aprelya-2012-goda-v-cdh-projdet-pervij-ezhegodnij-festival-obrazovaniya-dlya-detej-start-ap.html
s-2001-g-knigi-serii-vihodyat-na-russkom-yazike-v-izdatelstve-stranica-2.html
s-2003-uchebnogo-goda-s-primeneniem-innovacionnih-tehnologij-nablyudaetsya-rost-kolichestva-uchashihsya-uspeshno-osvaivayushih-uchebnie-programmi.html
s-2006-g-individualnij-predprinimatel-primenyal-usn-s-obektom-nalogooblozheniya-v-vide-dohodov-pri-perehode-s-2012-g-na-obekt-nalogooblozheniya-v-vide-dohodo.html
  • tasks.bystrickaya.ru/1-obshaya-harakteristika-obekta-praktiki-ooo-dariko.html
  • zadachi.bystrickaya.ru/rabochaya-programma-disciplina-opd-f-11-organizaciya-obsluzhivaniya.html
  • write.bystrickaya.ru/glava-4-lyubimec-zoni-igra-v-poddavki-aleksandr-mitich.html
  • crib.bystrickaya.ru/k-minimumu-soderzhaniya-i-urovnyu-trebovanij-k-specialistam-dlya-polucheniya-dopolnitelnoj-kvalifikacii-razrabotchik-professionalno-orientirovannih-kompyuternih-tehnologij.html
  • kontrolnaya.bystrickaya.ru/programmi-razvitiya-gosudarstvennogo-obrazovatelnogo-uchrezhdeniya-visshego-professionalnogo-obrazovaniya-novosibirskij-gosudarstvennij-universitet-na-2009-2018-godi.html
  • desk.bystrickaya.ru/otchyot-h-ii-mezhvuzovskoj-nauchnoj-studencheskoj-konferencii-sovremennie-kompyuternie-informacionnie-tehnologii-ministerstvo-obrazovaniya-respublikibelarus.html
  • universitet.bystrickaya.ru/svarka-pajka-tverdim-i-myagkim-pripoem.html
  • pisat.bystrickaya.ru/srednyaya-shkola-programma-razvitiya-municipalnogo-obsheobrazovatelnogo-uchrezhdeniya-luzhnikovskaya-srednyaya-obsheobrazovatelnaya-shkola.html
  • urok.bystrickaya.ru/process-pileulavlivaniya-iz-aspiracionnih-i-tehnologicheskih-pilegazovih-potokov-kombinirovannimi-filtrovalnimi-strukturami.html
  • laboratornaya.bystrickaya.ru/rabochej-programmi-uchebnoj-disciplini-modulya-b-1-mikrobiologiya-i-virusologiya.html
  • college.bystrickaya.ru/17-privlechenie-soispolnitelej-subpodryadchikov-k-ispolneniyu-gosudarstvennogo-kontrakta.html
  • reading.bystrickaya.ru/m-korzhov-konstruktor-rozhdenie-perednego-privoda.html
  • thescience.bystrickaya.ru/izbrannie-onlajn-resursi-prolog-12-poisk-innovacionnogo-podhoda-k-obucheniyu-12.html
  • uchit.bystrickaya.ru/tehnicheskoe-zadanie-na-postavku-komplekta-oborudovaniya-dlya-raboti-s-mikroelektronikoj-pid-regulyator-temperaturi-trm210-sh2-vihodi-tranzistornie-optopari-ili-analog-1-sht.html
  • predmet.bystrickaya.ru/sostoyanie-i-puti-resheniya-problemi-cikl-lekcij-po-discipline-osnovi-ucheniya-o-poleznih-iskopaemih-lektor-prof.html
  • tetrad.bystrickaya.ru/vozdejstvie-fizicheskih-faktorov-na-organizm-cheloveka.html
  • thesis.bystrickaya.ru/prilozhenie-9-soglashenie-mezhdu-germaniej-velikobritaniej-franciej-i-italiej-ot-29-sentyabrya-1938-g-myunhenskoe-soglashenie.html
  • credit.bystrickaya.ru/opisanie-problemi-programma-treningovih-zanyatij-po-socialnoj-adaptacii-podrostkov-tvoj-mir.html
  • shpora.bystrickaya.ru/zakon-nuzhdaetsya-v-reklame-12.html
  • paragraph.bystrickaya.ru/kursovaya-rabota-po-discipline-kompyuternaya-grafika-na-temu-ekspluataciya-i-soprovozhdenie-sistemi-upravleniya-obucheniem-lms-moodle.html
  • doklad.bystrickaya.ru/vnesok-kd-ushinskogo-u-rozvitok-pedagogki.html
  • thescience.bystrickaya.ru/kafbotya-ru-konferenciya-provoditsya-v-zaochnoj-forme.html
  • credit.bystrickaya.ru/plan-raboti-fakulteta-istorii-i-sociologii-na-2010-god-rekomendovan-k-utverzhdeniyu.html
  • tests.bystrickaya.ru/kursovaya-rabota-tema-kompyuternie-i-internet-tehnologii-v-prepodavanii-biologii.html
  • prepodavatel.bystrickaya.ru/tema-proektno-issledovatelskoe-obuchenie-kak-faktor-effektivnosti-povisheniya-motivacii-uchashihsya-k-izucheniyu-predmeta-fiziki.html
  • crib.bystrickaya.ru/intellektualnaya-organizaciya-kompleks-organizacionnih-form-innovacionnoj-deyatelnosti-32-roli-specialistov-v-innovacionnoj.html
  • holiday.bystrickaya.ru/mou-srednyaya-obsheobrazovatelnaya-shkola-2-kondopoga.html
  • doklad.bystrickaya.ru/uchebno-metodicheskij-kompleks-po-discipline-istoriografiya-istorii-rossii-specialnost-050401-istoriya.html
  • lektsiya.bystrickaya.ru/prikaz-08-iyunya-2010-g-49-o-g-ekaterinburg-orezultatah-oblastnogo-konkursa.html
  • uchit.bystrickaya.ru/strajkbol.html
  • university.bystrickaya.ru/glava-dvadcat-devyataya-itogo-da-ta-samaya-miledi.html
  • znanie.bystrickaya.ru/arnaji-kurs-kompyuterlk-lppe.html
  • crib.bystrickaya.ru/informacionnij-byulleten-administracii-sankt-peterburga-9-760-ot-19-marta-2012-g.html
  • gramota.bystrickaya.ru/zigfrid-vojtinas-kto-oni-deti-indigo-vizovi-novogo-vremeni-kto-oni-otkuda-prihodyat-chego-ot-nas-trebuyut-duhovnoe-poznanie-stranica-8.html
  • university.bystrickaya.ru/glava-5-vstrecha-cheloveka-ssamimsoboj-t-p-grigoreva-dao-i-logos.html
  • © bystrickaya.ru
    Мобильный рефератник - для мобильных людей.